Odkrywamy monumentalne budowle sprzed setek i tysięcy lat

0

„W okresie ostatniego roku zgłosiliśmy do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie dziewięć wcześniej nieznanych stanowisk archeologicznych. Są to między innymi grobowce megalityczne, cmentarzyska kurhanowe oraz czworoboczne grobowce średniowieczne.”

Z Bogdanem Przybyłą, prezesem Łobeskiej Fundacji Archeologicznej rozmawia Robert Wyrostkiewicz

Bogdan Przybyła (z mapą) podczas jednej z archeologicznych wycieczek na terenie powiatu łobeskiego

Bogdan Przybyła (z mapą) podczas jednej z archeologicznych wycieczek na terenie powiatu łobeskiego

- Od kiedy to nie archeolodzy biorą się za… archeologię?

– Tak, to prawda, jesteśmy amatorami, choć nie do końca. Członkiem Rady Fundacji jest Prof. nadzw. dr hab. Seweryn Rzepecki, kierownik katedry archeologii UŁ. Chciałbym podkreślić dużą rolę pana profesora w nakreśleniu ram programowych naszej Fundacji. Natomiast obecnie nasza działalność opiera się wyłącznie na pracy pasjonatów, na zasadzie wolontariatu. Nie posiadamy odpowiedniego wykształcenia, natomiast staramy się ciągle poszerzać swoją wiedzę poprzez lekturę, ale również uczestnicząc w konferencjach naukowych.

- Waszej działalności edukacyjnej mógłby Wam pozazdrościć nie jeden instytut stricte archeologiczny z dużą ilością etatów dla dyplomowanych archeologów…

– Łobeska Fundacja Archeologiczna powstała dokładnie rok temu, wpis do KRS uzyskaliśmy we wrześniu 2015 r. Obraliśmy głównie cele popularyzatorskie, z zakresu wiedzy o przeszłości ziemi łobeskiej, a w szczególności jej dziedzictwa archeologicznego, upowszechnianie poczucia tożsamości społeczeństwa z dziedzictwem kulturowym i jego ochrony, ale również wspieranie i prowadzenie działań zmierzający do pogłębienia i poszerzenia wiedzy o archeologicznej przeszłości ziemi łobeskiej, w tym również wspieranie badań naukowych.We wrześniu uzyskaliśmy wpis do KRS, a już w październiku podjęliśmy współpracę z Nadleśnictwem Łobez, oraz Gimnazjum im. Orła Białego w Węgorzynie. Węgorzyńskie Gimnazjum należy do szkół, gdzie zarówno dyrekcja jak i grono pedagogiczne dokłada starań w zakresie budowania poczucia tożsamości regionalnej swoich uczniów. Temu celowi służą realizowane konkursy i projekty. Na uwagę zasługują chociażby organizowane coroczne Brzeźnickie Spotkania. Bierzemy czynny udział w tych wydarzeniach.

???????????????????????????????

Fundacja organizuje archeoturystyczne wycieczki plenerowe

- Mówiąc o Waszej aktywności miałem na myśli głównie coś, co można by nazwać „archeoturystyką”.

– To prawda. Organizowaliśmy również wiele imprez turystycznych o tematyce historycznej, skierowanych do różnych grup wiekowych i to przekłada się też na działania w terenie, na działania archeoturystyczne. W czerwcu bieżącego roku uczestniczyliśmy w projekcie Zespołu Szkół Publicznych w Radowie Małym, organizując dla młodzieży zajęcia w terenie z geocachingu, o tematyce historycznej. W ostatnich dniach zwróciła się również do nas biblioteka z Węgorzyna oraz LO w Łobzie z propozycją współpracy. Tak więc mamy szeroki front działania. W roku bieżącym złożyliśmy wniosek do Starostwa Powiatowego w Łobzie o dofinansowanie projektu „ Zapomniane dziedzictwo – średniowieczne grodziska ziemi łobeskiej”, który został pozytywnie przyjęty i zaakceptowany. Mamy duże poparcie władz samorządowych, a w szczególności starosty łobeskiego Pawła Marka. Projekt obecnie jest w trakcie realizacji. W jego ramach organizujemy wyjazdy na grodziska z terenu naszego powiatu, ogłosiliśmy również konkurs plastyczny pt. „ Zobrazowanie grodzisk łobeskich”. Projektem zostały objęte tylko te stanowiska, które wpisane są do rejestru zabytków, a ich lokalizacje uwidocznione są na portalu Narodowego Instytutu Dziedzictwa.
We wszystkich naszych działaniach zwracamy przede wszystkim uwagę na bezpieczeństwo dziedzictwa archeologicznego. Popularyzując wiedzę na jego temat, działamy na rzecz jego poprawy. Dlaczego? Bo to nie surowe prawo, ale nasza świadomość, wychowanie i zrozumienie ma nas skłaniać do jego poszanowania. W czerwcu, z naszej inicjatywy, wspólnie z Urzędem Miejskim w Łobzie zorganizowaliśmy konferencję „ Dziedzictwo kulturowe ziemi łobeskiej – szanse i zagrożenia”. Na spotkaniu obecni byli: przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie, Nadleśnictwa Łobez, sołtysi, przedstawiciele władz samorządowych gminnych i powiatowych ze starostą łobeskim Pawłem Markiem na czele, oraz grupa sympatyków Łobeskiej Fundacji Archeologicznej.

- Tak, ale jesteście też odkrywcami…

– Oczywiście. Odkrywać zabytki archeologiczne mogą nie tylko archeolodzy. Oprócz działalności popularyzatorskiej podejmujemy również działania mające na celu wspieranie i prowadzenie działań zmierzający do pogłębienia i poszerzenia wiedzy o archeologicznej przeszłości ziemi łobeskiej, w tym również wspieranie badań naukowych. W okresie ostatniego roku zgłosiliśmy do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie dziewięć wcześniej nieznanych stanowisk archeologicznych. Są to między innymi grobowce megalityczne, cmentarzyska kurhanowe oraz czworoboczne grobowce średniowieczne. Oczywiście znaleziska te wymagają jeszcze weryfikacji. Tak więc czekamy na naukowców i z tego co mi wiadomo WUOZ w Szczecinie podjął działania w tym kierunku.

- Jesteś jednym z takich „łazików”, który spaceruje, wpatruje się i odkrywa, w Twoim przypadku zabytki archeologiczne, czy całe stanowiska archeologiczne. Możesz o tych odkryciach opowiedzieć?

– Uwielbiam piesze wędrówki po terenie, szczególnie od późnej jesieni do wiosny. Wówczas las na krótki okres odkrywa swe tajemnice i wszystkie stanowiska mające własne formy krajobrazowe widoczne są jak na dłoni. I tak na prawdę to od tych wędrówek i lektury wyników badań toponomastycznych Macieja Czarneckiego z 1969 roku wszystko się zaczęło. Wyniki tych badań naprowadziły mnie na ślad budowli megalitycznych na terenie powiatu łobeskiego, których tematem nikt się wcześniej nie zajmował. W maju 2014 roku odkryłem pierwsze tego typu budowle na terenie naszego powiatu. Później kiedy poznawałem preferencje i zwyczaje ludności Kultury Pucharów Lejkowatych, która wznosiła te budowle, moje poszukiwania stały się łatwiejsze i bardziej owocne. Oczywiście, jeszcze raz podkreślam, są to prawdopodobne znaleziska, których forma wskazuje na ich charakter, natomiast wymagają badań weryfikacyjnych. Obecnie tymi poszukiwaniami zajmuje się nasza Fundacja. Wszystkie znaleziska, mam tu na myśli znaleziska nieruchome, bo tylko takie nas interesują, ewidencjonujemy i stopniowo zgłaszamy do WUOZ w Szczecinie. A wśród nich są naprawdę wspaniałe monumentalne budowle, mogące liczyć nawet pięć tysięcy lat. Warunki glebowe na terenie powiatu łobeskiego są specyficzne. Duża zawartość gliny zwałowej w glebie spowalnia procesy erozyjne.

wspolne-posiedzienie-zarzadu-i-rady-lobeskiej-fundacji-archeologicznaej

Wspólne posiedzenie Zarządu i Rady Łobeskiej Fundacji Archeologicznej

- Jakie są plany Fundacji na przyszłość?

– Naszym planem jest rozwój turystyki regionalnej, w oparciu o skarby przeszłości ziemi łobeskiej. Wiemy, że jego realizacja nie będzie łatwa.

- Życzę Ci powodzenia.

– Dziękuję i wzajemnie.

Share.

O autorze

Robert Wit Wyrostkiewicz

Redaktor Naczelny Portalu Informacyjnego Archeolog.pl, dziennikarz, były wiceprezes Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, redaktor w miesięczniku "Historia Zakazana", współzałożyciel Komitetu Zachowania Reduty Ordona, prezes Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego "Exploratorzy.pl", uczestnik wielu badań archeologicznych i poszukiwawczych realizowanych przez takie podmioty jak PMA, SNAP czy prywatne firmy archeologiczne.

Zostaw komentarz