Wyjątkowy srebrny naszyjnik tordowany i … – poznaj tajemnice pradziejowego cmentarzyska w Wilkowie

1

„Ciekawym znaleziskiem z tego sezonu jest srebrny naszyjnik tordowany, który jest bardzo rzadkim elementem wyposażenia grobów w fazie lubowidzkiej”

Z Maciejem Marczewskim, kierownikiem badań archeologicznych w Wilkowie rozmawia Robert Wyrostkiewicz

14316045_10209072380399952_1409404539_o

Zespół badawczy z Wilkowa

- Wasze badania w Wilkowie dotyczącą dawnej nekropolii?

– Stanowisko znane jest od lat 30 XX w. Odkrycia dokonano podczas eksploracji żwirowni, która niestety zniszczyła dużą część stanowiska. Zabytki wydobyte ze żwirowni znalazły się w muzeum w Lęborku, z których większość zaginęła w czasie wojny. Stanowisko zostało przypadkowo „ponownie” odkryte kilka lat temu i WUOZ w Gdańsku del. Słupsk zlecił przeprowadzenie badań sondażowo weryfikacyjnych, które potwierdziły istnienie dookoła żwirowni całkiem sporego cmentarzyska. Badania prowadzimy już trzeci sezon. W badaniach przez trzy sezony brali i biorą udział absolwenci i studenci instytutów archeologii w Gdańsku, Poznaniu, Toruniu oraz studentki biologii człowieka Uniwersytetu Wrocławskiego. Stanowisko to cmentarzysko wielokulturowe. Większość pochówków datowanych jest na fazę lubowidzką kultury wielbarskiej, ale mamy też po kilka grobów wczesnośredniowiecznych i kultury pomorskiej. Do tego dochodzi odkryty niedawno grób fazy wielkowiejskiej.

1

Grób fazy wielkowiejskiej

- Ile grobów udało się zadokumentować i co uważacie za najciekawsze, z samych obiektów jak i poszczególnych zabytków ruchomych?

– Badania wciąż trwają. Do teraz zadokumentowaliśmy około 170 grobów z OWR (okres wpływów rzymskich – dop. Redakcji), 7 pochówków wczesnośredniowiecznych oraz 4 groby z wczesnej epoki żelaza. Poza tym mamy bardzo zniszczone relikty osady kultury pomorskiej. Za najciekawsze uważamy cmentarzysko kultury wielbarskiej. Obok największego cmentarzyska kultury wielbarskiej w Czarnówku i stanowiska w Lubowidzu, od którego nazwę wzięła faza lubowidzka jest to trzecie cmentarzysko kultury wielbarskiej w promieniu 10 kilometrów. Różni się ono jednak dość zasadniczo. Nie zarejestrowaliśmy pochówków kultury oksywskiej oraz grobów z fazy B1 czyli z końca I w. p.n.e. i pierwszych dziesięcioleci I wieku n.e. Stanowisko w Wilkowie założono więc inaczej niż w Czarnówku i Lubowidzu dopiero na przełomie pierwszego i drugiego wieku naszej ery. Większość pochówków na stanowisku w Wilkowie to groby inhumacyjne. Zarejestrowaliśmy jedynie kilka grobów ciałopalnych na co wpływ może mieć intensywna działalność rolnicza oraz naturalne procesy stokowe (stanowisko jest położone na zboczu wzniesienia – dop. Redakcji). Kolejną ciekawą cechą wyróżniającą stanowisko w Wilkowie jest znaczne rzadszy zwyczaj ponownego otwierania pochówków niż na sąsiednich stanowiskach. Duża część grobów posiada nienaruszony układ wyposażenia grobowego co na stanowisku w Czarnówku zdarzało się bardzo rzadko. W dużej części grobów zauważyliśmy ślady po trumnach kłodowych. Wyposażenie grobów jest charakterystyczne dla fazy lubowidzkiej kultury wielbarskiej. Dominują zapinki, elementy pasa oraz bransolety. W niektórych grobach udało nam się odkryć bogate kolie paciorków szklanych i bursztynowych lub ostrogi. Ciekawym znaleziskiem z tego sezonu jest srebrny naszyjnik tordowany, który jest bardzo rzadkim elementem wyposażenia grobów w fazie lubowidzkiej. Ostatnie pochówki jakie do tej pory udało nam się zarejestrować pochodzą z pierwszej połowy III w. n.e. Groby związane z kulturą pomorską są najczęściej mocno zniszczone przez pochówki kultury wielbarskiej. Groby wczesnośredniowieczne to pochówki inhumacyjne z głową skierowaną na wschód bardzo często z obstawami kamiennymi wyposażone w żelazne noże lub kabłączki skroniowe datowane na X/XI w.

dsc_4004

Jedna z piękniejszych zapinek z Wilkowa

- Do kiedy potrwają badania?

– Badania trwają od końca lipca i potrwają prawdopodobnie do połowy października.

odkrywanie-jednego-z-grobow

Odkrywanie jednego z obiektów

- Jakieś plany na następne wykopaliska?  

– Co do planów to chcemy w tym sezonie zakończyć badania stanowiska w Wilkowie a o dalszych planach nie napiszę żeby nie zapeszać bo są na bardzo wstępnym etapie planowania.

koralik-z-wilkowa

Paciorek z Wilkowa

- Dziękuję za rozmowę.

– Dziękuję również.

????????

Grób popielnicowy kultury wielbarskiej

Od Redakcji Archeolog.pl:

Badania w Wikowie prowadzone są przez Muzeum w Lęborku przy udziale firmy archeologicznej „Archeologia i Ekologia” oraz firmy archeologicznej GLESUM

Kierownikiem badań jest mgr Maciej Marczewski

Badania finansowali Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku del. Słupsk oraz Właścicieli terenu państwa Romualda i Renatę Baranowskich.

Fot. Maciej Marczewski i Dominika Jeniec

Zobacz GALERIĘ!

 

 

Share.

O autorze

Robert Wit Wyrostkiewicz

Redaktor Naczelny Portalu Informacyjnego Archeolog.pl, dziennikarz, były wiceprezes Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, redaktor w miesięczniku "Historia Zakazana", współzałożyciel Komitetu Zachowania Reduty Ordona, prezes Mazowieckiego Stowarzyszenia Historycznego "Exploratorzy.pl", uczestnik wielu badań archeologicznych i poszukiwawczych realizowanych przez takie podmioty jak PMA, SNAP czy prywatne firmy archeologiczne.

1 komentarz

  1. Jak mi czasami brakuje takich wykopaliskach, jak wtedy, aż chciało się rano wstawać, by „otworzyć pudełko z czekoladkami”, nie było wiadomo na co się trafi po zdjęciu humusu :)

Zostaw komentarz